#
پنل کاربری
عضویت
0

سبد خرید

محصولات فایلی پایان نامه ، پرسشنامه ، ادبیات و پیشینه تحقیق

فایل یا طرح مورد نظر خود را جستجو کنید!!!
تبلیغات تبلیغات
آیا میدانستید

پایان نامه موسیقی بیرونی، درونی و کناری در غزلیات محتشم کاشانی

مقدمه
محتشم کاشانی از شاعران قرن دهم است. شهرت او بیشتر به خاطر مرثیه ای است که در رثای امام حسین (ع) سروده است. تبحر او در زمینه ی مرثیه سرایی باعث شده است که توانایی او در زمینه های دیگر نادیده گرفته شود، هرچند که او در زمینه های دیگر نیز شاعری تواناست.
محتشم مجموعه غزلیاتی دارد که اگرچه در زمینه ی مضامین و توصیفات شاعری در آنها نوآوری دیده نمی شود؛ از موسیقی زیبا و دلنشینی برخوردار است. در اشعار محتشم اغلب حالتی از غم و اندوه دیده می شود و غم دوستی یکی از اعتقادات او می باشد. او به خوبی توانسته با استفاده از اوزان مناسب این غم و اندوه را در اشعارش منعکس سازد و مخاطب را تحت تأثیر قرار دهد.
محتشم شاعری است که به خاطر انتخاب کلمات سجع آمیز و قافیه های خوش آهنگ قابل ستایش است. در حقیقت توجه او به موسیقی شعر مهم ترین عاملی است که موجب زیبایی غزلیات او شده است.
موسیقی شعر اصلی ترین عامل برتری شعر بر نثر است. در واقع شعر چیزی نیست جز یک زبان موسیقایی برای بیان احساسات و عواطف شاعر.
«موسیقی شعر دامنه ی پهناوری دارد، گویا نخستین عاملی که مایه ی رستاخیز کلمه ها در زبان شده و انسان ابتدایی را به شگفتی وا داشته است، همین کاربرد موسیقی در نظام واژه ها بوده است. انسان ابتدایی رستاخیز واژه ها را نخستین بار در عرصه ی وزن یا همراهی زبان و موسیقی به هنگام کار احساس کرده است.» (شفیعی کدکنی، 8:1389)
موسیقی شعر چندین جلوه و نمایش دارد و شامل: موسیقی بیرونی، درونی، کناری و معنوی می شود. در این پژوهش به بررسی موسیقی بیرونی (وزن عروضی)، موسیقی کناری (قافیه و ردیف) و موسیقی درونی (سجع، جناس و تکرار) در غزلیات محتشم پرداخته می شود، تا قدرت و مهارت او در به کارگیری عوامل موسیقی ساز آشکار گردد.
1-1-1- بیان مسأله و سؤال های تحقیق
یکی از اهداف مهم شاعر از سرودن شعر انتقال عواطف و احساسات به گونه ای زیباست. موسیقی همان عاملی است که شاعر را به این هدف می رساند. هر اندازه که شاعر در به کارگیری موسیقی موفق تر باشد، بهتر می تواند مخاطب را تحت تأثیر قرار دهد.
موسیقی شعر مهم ترین عنصر سازنده ی یک شعر است اگر بخواهیم موسیقی را از شعر جدا کنیم از شعر چیزی باقی نمی ماند، جز یک کلام عادی که هرگز نمی تواند آن آرامشی را که انسان به دنبالش است، فراهم نماید.
اگر تمام تعاریفی را که از شعر ارایه شده است مورد بررسی قرار دهیم در می یابیم که: «همه ی تعریف های شعر، در تحلیل نهایی، بازگشتشان به این تعریف خواهد بود: شعر تجلی موسیقایی زبان است.» (شفیعی کدکنی، 388:1389)
در شعر محتشم، اوزان روان عروضی، قافیه، ردیف، انواع سجع، جناس و تکرار موجب خوش آهنگی و دلنشینی شعر او شده اند. با توجه به نکات یاد شده، پژوهشگر می کوشد تا به اندازه ی دریافت و دانش خود توضیحاتی جامع در مورد هر یک از عوامل موسیقی ساز همراه با شواهدی از غزلیات محتشم ارایه دهد.
در این پژوهش تلاش شده است که به پرسش های زیر پاسخ داده شود:
1- چه اوزان و بحرهایی در غزلیات محتشم به کار رفته است؟
2- آیا در غزلیات محتشم بین اوزان و محتوای آنها هماهنگی وجود دارد؟
3- عوامل موسیقی ساز در شعر محتشم کدامند؟
4- کیفیت ردیف در اشعار محتشم چگونه است؟
5- آیا قافیه های محتشم از غنای موسیقیایی خوبی برخوردار هستند؟
1-1-2- فرضیه های تحقیق
1- محتشم کاشانی از بحور و اوزان رایج و پرکاربرد شعر فارسی استفاده کرده است.
2- در غزلیات محتشم بین اوزان و محتوای آنها تا حدود زیادی هماهنگی وجود دارد
فصل اول: کلیات
1-1- مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 2
1-1-1- بیان مسأله و سؤال های تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………………… 3
1-1-2-فرضیه های تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 3
1-1-3- سابقه و ضرورت انجام دادن تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………….. 4
1-1-4- هدف تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 4
1-1-5- روش و ابزار گردآوری اطلاعات…………………………………………………………………………………………………………………………….. 4
1-2- شعر چیست؟……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 4
1-2-1- غزل………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 5
1-2-2- پیوند شعر و موسیقی……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 6
1-2-3- جلوه های مختلف موسیقی شعر………………………………………………………………………………………………………………………… 7
1-2-4- وزن چیست؟………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 8
1-2-5- بدیع چیست؟……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 9
1-3- معرفی محتشم کاشانی………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 10
1-3-1- مکتب وقوع…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 10
1-3-2- محتوا و مضمون در غزلیات محتشم………………………………………………………………………………………………………………….. 11
فصل دوم: موسیقی بیرونی
2-1- موسیقی بیرونی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 14
2-2- اوزان خیزابی و جویباری………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 14
2-2-1- اوزان خیزابی ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 15
2-2-2- اوزان جویباری…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 15
2-3- اوزان رایج و پرکاربرد- نامأنوس و کم کاربرد……………………………………………………………………………………………………….. 16
2-4- موسیقی بیرونی در غزلیات محتشم ……………………………………………………………………………………………………………………….. 17
2-5- بررسی بحور و اوزان در غزلیات محتشم کاشانی………………………………………………………………………………………………… 19
2-5-1- بحر رمل…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 19
2-5-1-1- رمل مثمن محذوف……………………………………………………………………………………………………………………………………………… 19
2-5-1-2- رمل مثمن مخبون محذوف……………………………………………………………………………………………………………………………… 21
2-5-1-3- رمل مثمن مخبون اصلم……………………………………………………………………………………………………………………………………. 22
2-5-1-4- رمل مثمن مشکول………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 23
2-5-1-5- رمل مسدس مخبون اصلم………………………………………………………………………………………………………………………………… 23
2-5-2- بحر هزج…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 24
2-5-2-1- هزج مثمن سالم…………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 24
2-5-2-2- هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف………………………………………………………………………………………………………………… 26
2-5-2-3- هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف…………………………………………………………………………………………………………… 27
2-5-2-4- هزج مثمن اخرب…………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 27
2-5-2-5- هزج مسدس محذوف………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 28
2-5-3- بحر مضارع…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 28
2-5-3-1- مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف……………………………………………………………………………………………………………. 29
2-5-3-2- مضارع مثمن اخرب…………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 30
2-5-4- بحر مجتث…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 31
2-5-4-1- مجتث مثمن مخبون اصلم……………………………………………………………………………………………………………………………….. 31
2-5-4-2- مجتث مثمن مخبون محذوف…………………………………………………………………………………………………………………………. 32
2-5-4-3- مجتث مثمن مخبون…………………………………………………………………………………………………………………………………………… 33
2-5-5- بحر رجز…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 34
2-5-5-1- رجز مثمن سالم……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 34
2-5-5-2- رجز مثمن مطوی مخبون………………………………………………………………………………………………………………………………… 35
2-5-5-3- رجز مثمن مخبون مرفل…………………………………………………………………………………………………………………………………… 35
2-5-5-4- رجز مثمن مطوی مرفل……………………………………………………………………………………………………………………………………. 36
2-5-5-5- رجز مثمن مطوی مخلع……………………………………………………………………………………………………………………………………. 36
2-5-5-6- رجز مربع مرفل…………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 36
2-5-6- بحر منسرح…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 37
2-5-6-1- منسرح مثمن مطوی مکشوف………………………………………………………………………………………………………………………… 37
2-5-7- بحر سریع………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 38
2-5-7-1- سریع مسدس مطوی مکشوف………………………………………………………………………………………………………………………… 38
2-5-8- بحر خفیف…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 39
2-5-8-1- خفیف مسدس مخبون اصلم……………………………………………………………………………………………………………………………. 39
2-5-8-2- خفیف مسدس مخبون محذوف……………………………………………………………………………………………………………………… 39
2-5-9- بحر متقارب…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 40
2-5-9-1- متقارب مثمن سالم…………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 40
2-5-9-2- متقارب مثمن محذوف……………………………………………………………………………………………………………………………………….. 40
2-5-10- بحر کامل……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 41
2-5-10-1- کامل مثمن سالم………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 41
2-5-11- بحر مقتضب……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 42
2-5-11-1- مقتضب مثمن مطوی مقطوع………………………………………………………………………………………………………………………. 42
2-5-11-2- مقتضب مثمن مطوی مرفوع………………………………………………………………………………………………………………………… 42
2-6- اختیارات شاعری……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 43
2-6-1- اختیارات زبانی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 43
2-6-2- اختیارات وزنی……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 44
2-7- وزن دوری…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 44
2-8- ارتباط وزن با محتوا………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 46
2-8-1- هماهنگی وزن و محتوا در غزلیات محتشم…………………………………………………………………………………………………….. 47
2-8-1-1- بحر رمل……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 47
2-8-1-2- بحر هزج…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 48
2-8-1-3- بحر مضارع………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 48
فصل سوم: موسیقی درونی
3-1- موسیقی درونی………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 51
3-2- سجع (تسجیع)………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 51
3-2-1- سجع مطرف…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 52
3-2-2- سجع متوازی……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 53
3-2-3- سجع متوازن………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 54
3-2-4- تضمین المزدوج………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 55
3-2-5- موازنه……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 55
3-2-6- ترصیع……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 56
3-3- جناس (تجنیس)………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 57
3-3-1- جناس مذیل (مختلف الآخر)…………………………………………………………………………………………………………………………………. 57
3-3-2- جناس اشتقاق و شبه اشتقاق………………………………………………………………………………………………………………………………. 58
3-3-3- جناس خط……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 59
3-3-4- جناس زاید……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 60
3-3-4-1- جناس مزید (مختلف الاول)…………………………………………………………………………………………………………………………….. 60
3-3-4-2- جناس وسط (مختلف الوسط)…………………………………………………………………………………………………………………………. 60
3-3-5- جناس تام ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 61
3-3-6- جناس قلب (مقلوب)………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 62
3-3-7- جناس ناقص…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 62
3-3-8- جناس لفظ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 63
3-3-9- جناس مرکب……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 63
3-4- تکرار………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 64
3-4-1- واج آرایی………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 65
3-4-1-1- هم میانی………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 65
3-4-1-2- هم آغازی………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 66
3-4-1-3- هم پاغازی……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 66
3-4-1-4- هم پایانی………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 66
3-4-1-5- واج آرایی پراکنده…………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 67
3-4-2- واژه آرایی……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 67
3-4-2-1- تکرار واژه در بیت…………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 68
3-4-2-2- تکرار واژه در چند بیت………………………………………………………………………………………………………………………………………. 68
3-4-2-3- تکرار واژه به صورت منظم در ابتدای مصرع……………………………………………………………………………………………… 69
3-4-2-4- ردالعجز علی الصدر……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 69
فصل چهارم: موسیقی کناری
4-1 موسیقی کناری…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 72
4-2- قافیه………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 72
4-2-1- هجاهای بکار رفته در قافیه ها…………………………………………………………………………………………………………………………….. 73
4-2-2- قافیه بدیعی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 75
4-2-2-1- تجنیس……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 75
4-2-2-1-1- جناس تام………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 75
4-2-2-1-2- جناس زاید ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 76
4-2-2-1-2-1 جناس مزید(مختلف الاول)……………………………………………………………………………………………………………………… 76
4-2-2-1-2-2 جناس وسط (مختلف الوسط) ………………………………………………………………………………………………………………. 76
4-2-2-1-3- جناس خط………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 76
4-2-2-1-4- جناس قلب……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 77
4-2-2-2- اقسام قافیه……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 77
4-2-2-2-1- قافیه متضاد………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 77
4-2-2-2-2- ذوقافیتین………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 77
4-2-2-2-3- قافیه معموله……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 77
4-2-2-2-4- اعنات……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 78
4-2-2-2-5- ردالقافیه……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 78
4-2-3- عیوب قافیه…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 78
4-2-3-1- اقوا………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 78
4-2-3-2- ایطا ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………79
4-2-3-3- شایگان………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 79
4-2-3-4- تکرار قافیه……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 79
4-3- ردیف……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 80
4-3-1- ارتباط ردیف با محتوا در غزلیات محتشم……………………………………………………………………………………………………….. 80
4-3-2- همسانی های ردیف و قافیه…………………………………………………………………………………………………………………………………… 82
4-3-3- ردیف در غزلیات محتشم……………………………………………………………………………………………………………………………………….. 82
4-3-3-1- ردیف های فعلی……………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 83
4-3-3-1-1- فعل مضارع………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 83
4-3-3-1-2- فعل ماضی………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 84
4-3-3-1-3- فعل های امر و نهی……………………………………………………………………………………………………………………………………….. 84
4-3-3-1-4- فعل دعایی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 84
4-3-3-2- ردیف های گروهی……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 85
4-3-3-2-1- ردیف های دو کلمه ای……………………………………………………………………………………………………………………………….. 85
4-3-3-2-2-ردیف های سه کلمه ای………………………………………………………………………………………………………………………………… 86
4-3-3-2-3- ردیف های چهار کلمه ای………………………………………………………………………………………………………………………….. 87
4-3-3-2-4- ردیف های پنج کلمه ای……………………………………………………………………………………………………………………………… 87
4-3-3-3- ضمیر…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 88
4-3-3-4- اسم…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 88
4-3-3-5- حرف………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 88
4-3-3-6- صفت………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 88
4-3-3-7- قید……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 89
4-3-3-8- وند………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 89
نتیجه گیری…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 90
یادداشت ها …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………92
منابع و مآخذ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

فرمت وردتعداد صفحات 105

 

199,000 ریال – خرید
موضوع :
دیدگاه کاربران درباره محصول بالا
  • دیدگاه ارسال شده توسط شما ، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • دیدگاهی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با محصول باشد منتشر نخواهد شد.