#
پنل کاربری
عضویت
0

سبد خرید

محصولات فایلی پایان نامه ، پرسشنامه ، ادبیات و پیشینه تحقیق

فایل یا طرح مورد نظر خود را جستجو کنید!!!
تبلیغات تبلیغات
آیا میدانستید

پایان نامه تشبيه و استعاره در غزلیّات امير حسن سجزی دهلوی

مقدمه

سخن بهتر از گوهر آبدار           چو بر جايگه بر برندش بکار

(فردوسي)

 

هدف از علوم بلاغي در آغاز، فهم و درک رموز اعجاز قرآن، احاديث پيامبراکرم(ص) و خطبه ها و نامه ها و کلمات قصار علي(ع) و اسرار فصاحت و بلاغت آن بوده است. تشبيه و استعاره يکي از زيباترين و دقيق ترين اسلوب هاي هنري گفتار مي باشد. شاعران و نويسندگان براي بيان انديشه هاي خود گاه براي تجسّم بخشيدن و روشن ساختن صُوّر ذهني خويش به تشبيه و استعاره متوسل مي شوند؛ زيرا تاثير عاطفي سخن با تشبيه و استعاره بيشتر است. حال بررسي آثار ادبي بدون توّجه به زبان و نوع ادبي آن آثار و تناسب ميان اين دو مقوله غيرممکن است. معمولا در نوشته هاي وصفي و اشعار، نويسنده و شاعر از مرز ساده نويسي و ساده گويي پا فراتر مي نهد و کوشش دارد که با تصوير سازي، تخيل، عاطفه و سخن آرايي به تاثير سخن و نوشته خود بيفزايند.

شاعر مي کوشد که با تصور و تخيل شعري خويش نيروي تخيل خواننده را برانگيزد تا آنچه بيان مي کند بهتر در ذهن خواننده تجسم يابد. چنين نوشته هايي ، تنها براي کساني که راه بهره وري از آن را آموخته اند و با علوم بلاغي و عملکردهای زيبايي سخن آشنايي دارند قابل درک خواهد بود.

به همين منظور، در اين گفتار کوشش شده است که شيوه هاي گوناگون تصويرسازي و سخن آرايي، به اختصار ، بيان شود.

در اين تحقيق و پژوهش که به صورت کتابخانه اي انجام شده است ابتدا تعريف دقيق تشبيه و استعاره با توجه به آثار متقن و امهات بلاغت بيان شده است. ضمن بررسي انواع تشبيه و استعاره بر اساس نظر پدران بلاغت و علم زيبا شناسي كلام به نظرات اديبان و محققان زيبا شناسانه معاصر نيز توجه شده است پس از آن تك تك غزلهاي ديوان امير حسن سجزي دهلوي از دو منظر تشبيه و استعاره رديابي شده و مورد بررسي قرار گرفته است و پس از آن بر روي برگه يا فيش ثبت شده است و در پايان تشبيه ها و استعاره ها مرتب شده است  تا يافتن آن بر محققان و پژوهندگان ادبي آسان باشد بدين گونه كه ابتدا عنوان غزل و سپس شماره بيت – از راست به چپ- قيد شده است.

آثار فوق از روي ديوان غزل هاي اميرحسن سجزي دهلوي به تصحيح دکترخليلي جهانتيغ و باراني انتخاب شده است.

 

 

 

 

1-2- هدف پژوهش

هدف از نوشتن اين رساله، آشنا ساختن با شعر و زندگي اميرحسن سجزي دهلوي و شيوه ي بيان و زبان اوست. معرفي مشاهيري كه  داراي اصالت ايراني بوده اند و خوب و بد ايام آنان را به آغوش پر مهر شبه قاره هند کشانده است و از خانقاه هاي آن ديار نغمه هاي دل انگيز و اشعار روح نواز شاعران بزرگي به گوش مي رسيد که در پيوند عميق فرهنگي ميان ملت هاي هم جوار بسيارموثر بوده اند.  اميرخسرو و اميرحسن دهلوي در شرايطي عرض وجود کردند که زبان دري نسبتا  قوس نزولي داشت و اين دو دوست شاعر با نازک خيالي هاي شعري خويش دوباره زبان دري را زنده و روح تازه اي بخشيدند. اميرحسن علاء سجزي دهلوي که از پيش کسوتان دايره عرفان در هند است براي زيبا سازي شعرخويش از تمهيدات فراواني بهره برده است و با بهره گيري ازچند نوع ترفند زباني، به نمايش عاطفه خود پرداخته است که خيال انگيزترين نوع نمايش عاطفه در ديوان امير حسن زبان استعاري اوست که باکمک گرفتن اين ترفندهاي زيبا شناسانه به تشبيه هاي خودتازگي بخشيده است. تشبيه هايي که بيشتر پوشيده و تفضيلي است. القابي که به او نسبت داده اند يکي ملک الکلام است. چنانچه خود مي گويد:

وصفي زحسن اگر پذيري                           او را ملک الکلام گيرند

(تذکره الشعرا، ص125)

سعدي هند چنانکه در بيتي مي گويد:

حسن گلي زگلستان سعدي آورده است            که اهل دل همه گلجين آن گلستانند

(پارسي گويان هند و سند، ص37)

منم حسن که شدم طوطي سخنگويت             تويي که هم شکّر و شکرستان مني

طوطي هند(مقدمه ديوان ص3)

القابی چون ، خواجه حسن (تذکره آتشکده آذر، ص424) ملک الملوک (سيرالاوليا، ص567 ) و نجم الدين (تذکره هفت اقليم، ص 395) برای او آورده اند. باز آنچه بيش از هر سخني گفتني است و در اولين بررسي و ديدار خودنمايي مي کند جلوه مفاهيم و معاني قرآني، ارادت به اولياء، بي ريايي او در ترک دنيا، اميدواري به مشاهده جمال دوست، اعتقاد به اثر عنايت الهي و غزلياتي که اکثر آنان به موضوع عشق اختصاص دارد. عشق را بلا و آزمايش الهي مي خواند و با مشاهده جمال محبوب، صنع خدا را مي بيند و امثال آن ها که خواه ناخواه در آيينه ذهن شاعر جاي گرفته و در بستر کلام جاري است جايگاه ارزنده امير حسن علاء سجزي دهلوي را در زبان و ادب فارسي شبه قاره هند بيش از پيش مشخص مي کند و مي طلبد که ما هم در اين رساله سهم کوچکي در معرفي اميرحسن علاء سجزي دهلوي  و صورخيال (تشبيه و استعاره ) به کار رفته در غزل هايش  داشته باشيم.

چکيده………………………………………………………………………………………………………………………………. …………. 1
فصل اول: کليات…………………………………………………………………………………………………………………. ……………… 2
1-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………… ……………… 2
1-2- هدف پژوهش……………………………………………………………………………………………………………. ……………… 3
1-3- پيشينه پژوهش…………………………………………………………………………………………………………………………. 4
1-4- روش کار و تحقيق……………………………………………………………………………………………………………………… 5
1-5- شرح حال اميرحسن سجزي دهلوي……………………………………………………………………………………………… 6
1-6- معرفي آثاراميرحسن سجزي دهلوي……………………………………………………………………………………………… 7
فصل دوم: بررسي اجمالي غزل، تشبيه و استعاره درشعر فارسي……………………………………….. ……………… 10
2-1- تاريخچه غزل و سير محتوايي آن………………………………………………………………………………………………… 10
2-2- تعريف تشبيه…………………………………………………………………………………………………………………………….. 10
2-3- تشبيه در شعرفارسي………………………………………………………………………………………………………………….. 12
2-4- تعريف استعاره…………………………………………………………………………………………………………………………… 19
2-5- استعاره در شعرفارسي………………………………………………………………………………………………………………… 20
2-6- رابطه استعاره و تشبيه………………………………………………………………………………………………………………… 23
فصل سوم:  سخني درباره شعر و صور خيال اميرحسن…………………………………………………….. ……………… 26
فصل چهارم: انواع تشبيه در غزل هاي اميرحسن سجزي دهلوي……………………………………… ……………… 31
4-1- انواع تشبيه به اعتبار وجه شبه و ادات تشبيه و به اعتبارمحسوس يا معقول بودن طرفين…………………… 32
تشبيه مرکب(مرکب به مرکب)……………………………………………………………………………………………………….. 80
4-2- انواع تشبيه به اعتبار تعدد طرفين……………………………………………………………………………………………….. 84
تشبيه ملفوف………………………………………………………………………………………………………………………………… 84
تشبيه مفروق…………………………………………………………………………………………………………………………………. 87
تشبيه جمع…………………………………………………………………………………………………………………………………… 91
تشبيه تسويه…………………………………………………………………………………………………………………………………. 95
4-3- اقسام ديگر تشبيه………………………………………………………………………………………………………………………. 96
تشبيه مشروط……………………………………………………………………………………………………………………………….. 96
تشبيه مضمر(پوشيده)……………………………………………………………………………………………………………………. 96
تشبيه تفضيل(برتري)…………………………………………………………………………………………………………………….. 101
تشبيه مقلوب………………………………………………………………………………………………………………………………… 105
تشبيه تمثيل…………………………………………………………………………………………………………………………………. 105
4-4- تشبيهات اضافه………………………………………………………………………………………………………………………….. 105
تشبيه بليغ(اضافه تشبيهي)…………………………………………………………………………………………………………….. 105
اضافه تلميحي……………………………………………………………………………………………………………………………….. 146
اضافه سمبليک……………………………………………………………………………………………………………………………… 147
اضافه اساطيري……………………………………………………………………………………………………………………………… 147
فصل پنجم: بررسي مواد تشبيه غزل هاي اميرحسن…………………………………………………………. ……………… 148
3-1- بخش اول: مواد تشبيه از انسان و آنچه انساني است……………………………………………………………………………. 148
گروه اول:…………………………………………………………………………………………………………………………………………. 148
 مشبه: پيامبران…………………………………………………………………………………………………………………………….. 148
مشبه به: صفات نيک……………………………………………………………………………………………………………………… 148
گروه دوم:………………………………………………………………………………………………………………………………………… 149
 مشبه: اميرحسن…………………………………………………………………………………………………………………………… 149
مشبه به: انسان و حالات او……………………………………………………………………………………………………………… 149
مشبه به: طبيعت (دريا ، زمين و گياه و گل)……………………………………………………………………………………. 150
مشبه به: آفتاب، ماه، ستاره و آنچه به آسمان وابسته است…………………………………………………………………. 152
مشبه به: اشيا………………………………………………………………………………………………………………………………… 152
مشبه به: حيوان…………………………………………………………………………………………………………………………….. 153
مشبه به: پرندگان………………………………………………………………………………………………………………………….. 154
گروه سوم: ………………………………………………………………………………………………………………………………………. 155
مشبه: طبيعت و انسان و حالات او…………………………………………………………………………………………………… 155
مشبه به: اميرحسن (شاعر)…………………………………………………………………………………………………………….. 155
3-2- بخش دوم: مواد تشبيه از انسان و آنچه انساني است………………………………………………………………………….. 155
گروه اول:…………………………………………………………………………………………………………………………………………. 155
مشبه: ستايش شوندگان ، اعضا و حالات انساني……………………………………………………………………………….. 157
مشبه به: امير حسن و حالات او………………………………………………………………………………………………………. 155
مشبه به: انسان و آنچه انساني است…………………………………………………………………………………………………. 155
مشبه به: طبيعت ، مظاهر و جلوه هاي هستي…………………………………………………………………………………… 159
مشبه به: افلاک و آسمان، خورشيد و ماه و آنچه به آسمان تعلق دارد………………………………………………….. 165
مشبه به:زمين و آنچه به زمين تعلق دارد ………………………………………………………………………………………… 169
مشبه به: دريا و اجزاي آن………………………………………………………………………………………………………………. 169
مشبه به: وقت و زمان ، شب و روز…………………………………………………………………………………………………… 170
مشبه به: حيوان، پرنده و خزنده………………………………………………………………………………………………………. 171
مشبه به: عناصر اربعه…………………………………………………………………………………………………………………….. 172
مشبه به: اشيا………………………………………………………………………………………………………………………………… 173
مشبه به: وسايل زندگي، بناها، لباس و خوراک…………………………………………………………………………………. 177
مشبه به: اماکن مقدس…………………………………………………………………………………………………………………… 181
مشبه به: وسايل کتابت(حروف الفبا و …)…………………………………………………………………………………………. 182
مشبه به: اصطلاحات موسيقي(تاثير سماع و موسيقي)………………………………………………………………………… 184
مشبه به: اصطلاحات شطرنج و نرد………………………………………………………………………………………………….. 184
مشبه به: اسلحه و ابزار جنگ (شمشير و کمان و000)………………………………………………………………………. 184
مشبه به: موجودات وهمي……………………………………………………………………………………………………………….. 187
مشبه به: اسطوره، افسانه و داستان پيامبران……………………………………………………………………………………… 188
گروه دوم: ……………………………………………………………………………………………………………………………………….. 190
مشبه: طبيعت………………………………………………………………………………………………………………. ……………… 190
مشبه به: انسان و اعضاي آن…………………………………………………………………………………………………………… 190
مشبه به: طبيعت…………………………………………………………………………………………………………………………… 190
فصل ششم: بررسي انواع استعاره در غزل هاي اميرحسن…………………………………………………….. ……………… 191
6-1- انواع استعاره به اعتبار بودن يا نبودن مناسبات طرفين…………………………………………………………………… 192
الف) استعاره مصّرحه مجرده…………………………………………………………………………………………………………… 192
ب) استعاره مصّرحه مرشحه……………………………………………………………………………………………………………. 196
پ) استعاره مصّرحه مطلقه…………………………………………………………………………………………….. ……………… 198
6-2- انواع استعاره از لحاظ مستعارٌله و اراده مستعارٌمنه………………………………………………………………………….. 198
الف) استعاره مصّرحه……………………………………………………………………………………………………………………… 198
ب) استعاره مکنيه…………………………………………………………………………………………………………………………. 234
پ) استعاره مکنيه تخييليه…………………………………………………………………………………………………………….. 238
6-2- انواع استعاره به اعتبار اسم يا فعل و صفت بودن لفظ مستعار………………………………………………………….. 254
الف)استعاره اصليه…………………………………………………………………………………………………………………………. 254
ب)استعاره تبعيه……………………………………………………………………………………………………………………………. 254
6-3- انواع استعاره از لحاظ دير ياب و زود ياب بودن جامع……………………………………………………………………… 256
الف) استعاره قريب………………………………………………………………………………………………………………………… 256
ب) استعاره بعيد……………………………………………………………………………………………………………………………. 256
6-5- استعاره گونه ها………………………………………………………………………………………………………………………….. 257
فصل هفتم: بررسي مواد استعاره غزل هاي امير حسن…………………………………………………………. ……………… 258
5-1- بخش اول: مستعارٌله: انسان و اعضاي انسان و وابسته هاي مادي و معنوي………………………………………… 258
گروه اول: مستعارٌمنه: انسان، اعضاي انسان و وابسته هاي آن……………………………………………………………… 258
گروه دوم: مستعارٌمنه: افلاک، آسمان وآنچه به آن وابسته است…………………………………………………………… 271
گروه سوم: مستعارٌمنه: دريا و آنچه به آن وابسته است……………………………………………………………………….. 275
گروه چهارم : مستعارٌمنه: طبيعت(حيوان و پرندگان)………………………………………………………………………… 275
گروه پنجم: مستعارٌمنه: طبيعت (نبات وگياهان)………………………………………………………………………………. 277
گروه ششم: مستعارٌمنه: اشيا……………………………………………………………………………………………………………. 282
گروه هفتم: مستعارٌمنه: حروف الفبا………………………………………………………………………………………………….. 284
گروه هشتم: مستعارٌمنه: اسطوره، افسانه و داستان پيامبران………………………………………………………………… 284
5-2- بخش دوم: مستعارٌله: دنياي مادي و جهان معنوي و وابسته ها……………………………………………………….. 286
گروه اول: مستعارٌمنه: دنياي مادي و جهان معنوي و وابسته ها…………………………………………………………… 286
گروه دوم: مستعارٌمنه: انسان و آنچه به آن تعلق دارد…………………………………………………………………………. 286
5-3- بخش سوم: مستعارٌله: اشيا، نبات و گياهان…………………………………………………………………………………… 287
گروه اول: مستعارٌمنه: انسان و آنچه به آن تعلق دارد…………………………………………………………………………. 287
گروه دوم: مستعارٌمنه: اشيا، نبات و گياهان……………………………………………………………………………………….. 288
5-4- بخش چهارم: مستعارٌله: افلاک، آسمان و وابسته هاي آنان……………………………………………………………… 289
گروه اول: مستعارٌمنه: انسان و آنچه به آن تعلق دارد…………………………………………………………………………. 289
گروه دوم: مستعارٌمنه: افلاک، آسمان و وابسته هاي آن………………………………………………………………………. 289
گروه سوم: مستعارٌمنه: اشيا، نبات و گياهان………………………………………………………………………………………. 290
5-5- بخش پنجم : مستعارٌله: طبيعت، زمين و وابسته ها……………………………………………………………………….. 290
گروه اول مستعارٌمنه: انسان و اعضاي آن………………………………………………………………………………………….. 290
5-6- بخش ششم: عناصر سازنده ي ديگرصورخيال……………………………………………………………………………….. 290
عناصراربعه……………………………………………………………………………………………………………………………………. 290
وسايل زندگي……………………………………………………………………………………………………………………………….. 290
آلات و ادوات جنگي……………………………………………………………………………………………………………………….. 291
فصل هشتم : نتيجه گيري و پيشنهاد………………………………………………………………………………… ……………… 293
8-1- نتيجه گيري……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ……………… 293
8-2- پيشنهاد………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………… 295
8-3-پيوست ها……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………… 296
 الف) نمودارهاي آماري انواع تشبيه در شعر امير حسن سجزي………………………………………………………………. ……………… 297
نمودار1-الف-  انواع تشبيه به اعتبار ادات تشبيه……………………………………………………………………………….. 297
نمودار2-الف-  انواع تشبيه به اعتبار وجه شبه………………………………………………………………………………….. 297
نمودار3-الف-  انواع تشبيه به اعتبار مفرد يا مرکب بودن طرفين………………………………………………………… 298
نمودار4-الف-  انواع تشبيه به اعتبار محسوس يا معقول بودن طرفين…………………………………………………. 298
نمودار5-الف-  انواع  تشبيه به اعتبار تعدد طرفين…………………………………………………………………………….. 299
نمودار6- الف-  تشبيهات اضافه……………………………………………………………………………………………………….. 299
نمودار7-الف-  اقسام ديگر تشبيه…………………………………………………………………………………………………….. 300
ب)   نمودارهاي آماري انواع استعاره در شعر امير حسن سجزي…………………………………………………………….. ……………… 301
نمودار1-ب-  انواع استعاره به اعتبار بودن يا نبودن مناسبات طرفين………………………………………………….. 301
نمودار2-ب-  انواع استعاره به اعتبار اسم يا فعل و صفت بودن لفظ مستعار…………………………………………. 301
نمودار3-ب-  انواع استعاره از لحاظ مستعار له و اراده مستعارمنه………………………………………………………… 302
نمودار4-ب-  انواع استعاره از لحاظ دير ياب يا زود ياب بودن جامع……………………………………………………. 302
ج)   مقايسه نموداري تعداد استعاره و تشبيه بکار رفته در شعر امير حسن سجزي…………………….. ……………… 303
نمودار1- ج-  انواع تشبيه و استعاره در شعر امير حسن سجزي دهلوي………………………………………………… 303
منابع و مآخذ……………………………………………………………………………………………………………………… …………. 304
چکيده انگليسي………………………………………………………………………………………………………………. …………. 

فرمت ورد تعداد صفحات 253

249,000 ریال – خرید
موضوع :
دیدگاه کاربران درباره محصول بالا
  • دیدگاه ارسال شده توسط شما ، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • دیدگاهی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با محصول باشد منتشر نخواهد شد.