#
پنل کاربری
عضویت
0

سبد خرید

محصولات فایلی پایان نامه ، پرسشنامه ، ادبیات و پیشینه تحقیق

فایل یا طرح مورد نظر خود را جستجو کنید!!!
تبلیغات تبلیغات
آیا میدانستید

پایان نامه بررسی نقد اخلاقی و فرهنگی مخزن الاسرار نظامی

١١ مقدمه

نظامی گنجه ای ، یکی از ارکان شعر فارسی است که مقلدان بسیاری را به تتبع و اقتفای آثارش واداشته است و تحلیل زندگی و شعر او ، دستمایه تحقیقات ادبی فراوانی شده است .شاید به جرات بتوان گفت هیچ یک از علوم به اندازه ی ادبیات بیانگر واقعیات ، فرهنگ ، اخلاق و اوضاع جامعه نیست .

حکیم ابومحمد الیاس بن یوسف نظامی گنجوی (٥٣٠-٦١٤ )که عالمی است عارف ، و حکیمی است زاهد ، از جمله سخنورانی است که رگه هایی از روشنی و فضیلت در آثارش جلوه گر است. وی از آنهاست که گذشت روزگار از تازگی و جاذبیت کلامش نمی کاهد . با آن که شاعران نام آوری چون : امیر خسروی دهلوی و خواجوی کرمای و جامی و وحشی و عرفی و … در مقام تقلید از مثنوی پنج گنج او برآمده اند، هیچ یک توان برابریش را نیافته و مقبولیت او را به دست نیاورده اند.

« ادبیات همچون آیینه ای تمامی واقعیات جامعه را در خود منعکس کرده و برای شناخت اوضاع و فرهنگ جوامع گذشته ادبیات بیش از سایر علوم می تواند کمک کند .آثار ادبی را شاید بتوان به قلعه هایی تشبیه کردکه هر منتقد می تواند به شیوه های مختلف و با ابزارهای متفاوت، بدان راه یابد و بسته به شیوه و ابزاری که در بر می گزیند چشم اندازهای متفاوتی از آن را بر ما عرضه کند . یک معنی این سخن آن است که آثار ادبی ، مقولاتی کلیشه ای و یک وجهی نیستند و غالبا تعبیرها و تفسیرهای متعدد می پذیرند .پیدایش شاخه ها و مکتب های متنوعی از نقد از این واقعیت حکایت دارد که متن ادبی ، اثری چند لایه است و تفسیر پذیر ، که بسته به شیوه ی نقد ، می توان برداشت های متنوع و گاه ، متفاوتی از آن عرضه کرد . بخصوص که با ابزارهای نه صرفا ادبی به مطالعه ی آنها می پردازیم طبعا کشف عوالم دیگری ازمحتوای متن را ، برای خود ممکن می سازیم.»

(پارسا نسب ، ١٣٩٠ : ١)

«ادبیات بدون ارزش ها معنی نخواهد داشت و پدیدآورنده آن نیز در برابر ارزشهای اخلاقی و فرهنگی جامعه و در برابر وجدان خود مسئول است. « بی شک شعری که متعهد باشد و هنری که ارزش اخلاقی داشته باشداهمیت بیشتری دارد زیرا دارای دو جنبه است هم جنبه ی زیبایی و هنری دارد و هم جنبه ی اجتماعی و اخلاقی » .(فرشیدور ، ١٣٧٣ :٩٧ )

«آثار ادبی مهم جهان نشان می دهد فرهنگ و ادبیات با همه تلقیات گوناگونی که دارند یکدیگر را تحت تاثیر قرار می دهند و تقویت می نمایند. اگر به جایگاه شعر فارسی بیشتر عنایت بورزیم ، سهم فرهنگ ایرانی که در گذشته های نه چندان دور فراگیر و گسترده تر از حال بود ، این بار نیز در غوغای فرهنگ های پرطمطراق و میان تهی ، نه تنها رخوت و سستی را به خود راه نخواهد داد ، بلکه همچنان با نشاط تر از گذشته ، بشریت محروم از عدالت و نیک اندیشی را به تلاش مضاعف فرا خواهد خواند.

از انواع مختلف نقد که امروزه به کار گرفته می شود ، بی شک نقد اخلاقی از طولانی ترین پیشینه تاریخی برخوردار است. اين منظومه‌، به رغم همه‌ي تفاوت‌ها، در يك موضوع اشتراك دارد كه عبارت است از ترسيم ايده‌آل‌ها و آرمان‌هاي انسان‌ها در همه‌ي زمين‌ها و زمان‌ها. سخن شاعر در ابتدا بر سر يك جامعه‌ي اخلاقي و اعتقادي يا مدينه‌ي فاضله‌ي ديني دور مي‌زند. سپس در صدد تصوير حالات عاطفي و عاشقانه وكنش‌هاي مطلوب و نامطلوب آدم‌ها در برابر آن بر مي‌آيد. آن گاه به جامعه‌ي سياسي و شخصيت‌هاي مطلوب آن مي‌پردازد و مدينه‌ي فاضله‌ي سياسي خود را در دو مرحله و با دو شكل متفاوت آن ـ آن‌چه به‌طور نسبي در تاريخ وطن موجود بوده است و آن‌چه به‌صورت مطلوب در تاريخ جهان بوده است ـ به روايت مي‌گذارد؛ تا نارضايتي خود را از وضعيت موجود با پناه بردن به بيگانه چاره‌گري كرده باشد.

از ویژگی های نظامی : اطلاعات وسیع ، احساسات لطیف ، دقت نظر ، تخیل قوی و پایبندیهای اخلاقی و مذهبی اوست ، که انعکاس آن خصوصا در مخزن الاسرار و دیوان اشعارش احساس می شود.

نظامی از شاعرانی است که بی شک باید او را در شمار ارکان شعر فارسی و از استادان مسلم این زبان دانست. وی از آن سخنگویانی است که مانند فردوسی و سعدی توانسته است به ایجاد یا تکمیل سبک و روش خاصی توفیق یابد. و تنها شاعری است که تا پایان قرن ششم موفق شده است نوع شعر تمثیلی را در زبان فارسی به حد اعلای تکامل برساند. وی در انتخاب الفاظ و کلمات مناسب و ایجاد ترکیبات خاص تازه و ابداع و اختراع معانی و مضامین نو و دلپسند ، در هر مورد ، و تصور جزئیات و نیروی تخیل و دقت در وصف و ایجاد مناظر رائع و ریزه کاری در توصیف طبیعت و اشخاص و احوال و به کار بردن تشبیهات و استعارات مطبوع و نو، در شمار کسانی است که بعد از خود نظیری نیافته است . خلاصه آن که نظامی از چهره هایی است که جا دارد او را در زمره ی شاعران نادری بدانیم که درخشندگی آثارشان به روشناییهای شعر کهن مان افزوده اند و اعتبار آن را فزونی داده اند. » (رزمجو، ٣٧٦ : ١٣٨٢)

 

فرمت ورد تعداد صفحات 137

135,000 ریال – خرید
موضوع :
دیدگاه کاربران درباره محصول بالا
  • دیدگاه ارسال شده توسط شما ، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • دیدگاهی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با محصول باشد منتشر نخواهد شد.